Geschiedenis Heilige Willibrordus

Klein-Zundert is ouder dan Zundert en reeds in 1157 was er sprake van een kerk aldaar waarvan het patronaatsrecht in handen was van de Abdij van Tongerlo, hetgeen zo bleef tot 1823. De kerk stond op de Raamberg, zo’n 2 km ten noordoosten van het huidige Klein-Zundert. Ze was oorspronkelijk van turfsteen en ze werd in 1516 vergroot in baksteen. Na sterke beschadigingen in de Tachtigjarige Oorlog, werd de kerk enigszins hersteld en bruikbaar gemaakt en deels voorzien van een nieuw interieur. In 1645 volgde een verdere vernieuwing en herstelling, waarbij ook wapenglazen werden geplaatst, gemaakt door de ‘glasschrijver’ Jean de la Habarre. Ook werden nieuwe altaren geplaatst, onder meer twee zij-altaren met lessenaars, door Alph. Jordaens, en een preekstoel door Hendrik van Velmen, naar voorbeeld van die te Minderhout. In 1648 werd de kerk aan de protestanten overgedaan, die er nooit kerkten. De kerk raakte in verval en werd in 1823 afgebroken.

De katholieken kerkten ondertussen in de pastorie en omstreeks 1672 werd een schuurkerk gebouwd. In 1775 werd het schuurkerkje vervangen door een substantiëler bouwwerk dat op haar beurt in 1823 werd vergroot door de materialen die vrij kwamen bij de afbraak van de middeleeuwse kerk. Dat kerkje werd in 1851 beschreven in Van der Aa als ‘een klein gebouw van eenen fraaijen toren en een orgel voorzien’. In 1909 werd het echter gesloopt omdat de nieuwe Sint-Willibrorduskerk werd gebouwd.

De huidige kerk werd gebouwd in 1909-1911 naar ontwerp van de Amsterdamse architect Jan Stuyt uit Amsterdam in samenwerking met Joseph Cuypers. Zij vertoont elementen van de Neo-Romaanse stijl. De (bouw)pastoor was Joannes Gerardus van Hoof en de kerk is ingewijd op 6 oktober 1910 door Monsiegneur Luypen. De eerder gebouwde kapel van de H. Antonius, die toen tegen de oude kerk stond, werd in de nieuwe kerk geïncorporeerd.

Het kerkgebouw heeft een driebeukige vorm met breed middenschip onder zadeldak staat haaks op de straat. De zijbeuken hebben per travee dwarsgeplaatste zadeldakjes. Tegen de achtergevel een halfronde absis onder leien dakbedekking. Links van het middenschip staat een vierkante toren onder zadeldak waarvan de nok evenwijdig aan het schip van de kerk loopt. In de topgevel is een stervormige wijzerplaat met Romeinse cijfers, uitgevoerd in tegels, aangebracht. De wijzers zijn van goudkleurig metaal. Het dak wordt bekroond door een goudkleurige haan.

Tot de inventaris behoren onder andere een beeldengroep van Jozef, Maria en Jezus als kind, met een doorboord hart, achterin de kerk geplaatst. Tegen de pijlers zijn kunststenen heiligenbeelden geplaatst, tegen de wanden kruiswegstaties. In de absis staat tegen de achterwand een orgel uit 1853 van François Bernard Loret uit Mechelen. In 1961 van een nieuwe ombouw voorzien door de Gebrs. Vermeulen uit Weert.

Kort na de bouw van de kerk, wordt de nieuwe pastorie gerealiseerd. Hiervoor moet de oude pastorie (een voormalig klooster) worden afgebroken omdat de pastorie op die plaats gebouwd wordt. Op 22 mei 1914 betrekt de pastoor de nieuwe pastorie.

De kapel van de H. Antonius is gebouwd rond 1880 onder leiding van pastoor Johannes Dekkers (1854-1891). Zij wordt opgetrokken in Ambachtelijk-Traditionele stijl, met Neo-Gotische elementen. In 1906 wordt de bisschop toestemming gevraagd tot oprichting van een kruisweg en plaatsing van een beeld van de Heilige Antonius van Padua. .

De kapel heeft een houten betimmering in de kap met trekbalken. In de nis staat een natuurstenen altaar met beeld van de Heilige Antonius. Daarboven is in gotische letters het opschrift: “H. ANTONIUS ROEMRIJKE WONDERDOENER BVO” aangebracht.

Op 6 oktober 2010 bestond de Heilige Willibrordus Kerk 100 jaar. Dit werd gevierd op 13 juni 2010 in een eucharistieviering onder leiding van pastoor Joost de Bont. Ter gelegenheid hiervan werd een boek uitgegeven waarin zowel schriftelijk als illustratief de geschiedenis van de kerk is beschreven.

Zowel de kerk als de kapel zijn aangewezen als rijksmonument. Maar ook de pastorie en de muur rondom de oude begraafplaats, naast de pastorie, zijn rijksmonumenten. Op de oude begraafplaats bevinden zich nog 2 graven en sinds enkele jaren staat hier een monument ter nagedachtenis aan de burgerslachtoffers van de Tweede Wereldoorlog uit Klein-Zundert. Een deel van het oude kerkhof is momenteel ingericht als strooiveld voor overledenen.

In 2019 hebben de vrijwilligers drie beelden geplaatst die geschonken zijn door de familie Jacobs (die woonde op de Raamberg, ter plaatse van de oude kerk). De ietwat kunstzinnige beelden zijn door dhr. Jacobs zelf vervaardigd naar evenbeeld van beelden in de Sint-Pius Basiliek te Lourdes.